نکات کلیدی بازرسی و نظارت گاز

شرایط عدم نصب پکیج در پروژه‌های آپارتمانی

در صورت نصب دودکش ساختمانی، پکیج می تواند در مرحله تایید گاز نصب نگردد.

تاریخ: ۱۴۰۵/۰۸/۰۲

شماره: ۷۰۸۳/ش.م

پیوست: دارد

رئیس محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان (کلیه استان‌ها)

موضوع: شرایط عدم نصب پکیج در پروژه‌های آپارتمانی

با سلام و احترام؛

نظر به طرح برخی سؤالات توسط استان‌ها پیرامون شرایط عدم نصب پکیج در آپارتمان‌ها از جمله در نهضت ملی مسکن، با عنایت به نامه شماره ۸۵۲۷۹/۴۳۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۲۳ مدیرکل محترم دفتر توسعه مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی، به آگاهی می‌رساند مطابق تبصره ۲ بند ۱۷-۶-۱-۸ مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان، در صورت نصب دودکش ساختمانی، پکیج می‌تواند در مرحله تأیید گاز، نصب نگردد و در صورت عدم نصب دودکش ساختمانی، نصب پکیج الزامی بوده و شماره سریال دستگاه می‌بایست در نقشه گاز درج شود.

امین مقومی

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان

جانمایی اجاق‌گاز نسبت به تجهیزات برق

• مطابق الزامات مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان، نصب اجاق‌گاز در زیر محل نصب کلید، پریز و سیم روکار برق مجاز نیست.
• بنابراین در جانمایی اجاق‌گاز و تجهیزات برقی آشپزخانه، باید از قرارگیری کلید، پریز یا سیم روکار برق در بالای اجاق‌گاز خودداری شود.

عایق‌کاری لوله‌کشی توکار گاز

مطابق الزامات مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان، لوله‌های گازرسانی که به‌صورت توکار نصب می‌شوند، باید پیش از عایق‌کاری به‌طور کامل چربی‌زدایی و زنگ‌زدایی شده و سپس سطح لوله پرایمرزنی شود.

پس از آماده‌سازی و پرایمرزنی سطح، عایق‌کاری لوله با دو لایه نوارپیچی انجام می‌شود؛ لایه دوم نوارپیچی سفید خواهد بود.

فاصله خروجی دودکش دستگاه‌های گازسوز از ورودی هوا

طبق بند ۱۷-۴-۷ مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان، حداقل فاصله افقی انتهای دهانه خروجی دودکش دستگاه‌های گازسوز از قسمت مکش کولرهای آبی، دریچه‌های تأمین هوای ساختمان یا قسمت مکش دمنده‌های هوا به داخل ساختمان باید ۳ متر در نظر گرفته شود.

در صورتی که تأمین این فاصله افقی امکان‌پذیر نباشد، انتهای دودکش باید حداقل ۲ متر بالاتر از این قسمت‌ها قرار گیرد و با بست مناسب به دیوار حائل مهار شود.

رعایت فاصله مناسب میان خروجی دودکش و محل ورود هوا به ساختمان، از بازگشت محصولات احتراق به داخل ساختمان و ایجاد شرایط ناایمن جلوگیری می‌کند.

لزوم نصب شیر گاز حساس به زلزله

نامه ستاد مدیریت بحران در خصوص لزوم نصب شیر گاز حساس به زلزله

معاون مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی استان تهران طی نامه ای لزوم نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله را ابلاغ کرد.

وزارت راه و شهرسازی اداره کل راه و شهرسازی استان تهران

تاریخ صادره : ۱۴۰۴/۰۹/۱۰

شماره صادره: ۱۴۰۴/۲۲۰۰/۲۸۸۲۳/ص

موضوع لزوم نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله

با سلام و احترام ؛ به پیوست نامه شماره ۴۲۰ / ۱۴۸۷۰۲ مورخ ۱۴۰۴/۹/۲ مدیر کل محترم دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان مبنی بر لزوم نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله ارسال میگردد. مقرر فرمائید موارد مطروحه در نامه صدر الاشاره به نحو مناسب به کلیه ذی مدخلان اطلاع رسانی و ضمن رعایت دقیق موضوع ؛ گزارشی کامل از نحوه اجرای آن در پروژه های در حال ساخت از ابتدای ابلاغ ویرایش جدید را ظرف مدت یک هفته به این اداره کل ارائه نمایند.

راهنمای تشکیل پرونده غیرحضوری گاز (نظارت گاز)
(ویژه مجریان و مالکان)

با توجه به سامانه‌ای شدن درخواست‌های مربوط به تشکیل پرونده گاز، آموزش بهره‌برداری از سامانه فوق برای مجریان گاز و مالکان محترم ارائه می‌شود.

پاسخ سوالات کارشناسان رسمی دادگستری در خصوص مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان

وزارت راه و شهرسازى

دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان

تاريخ: ۱۴۰۴/۰۴/۳۰

شماره: ۴۲۰/۶۵۳۱۹

موضوع: پاسخ استعلام سوالات کارشناسان رسمی دادگستری استان البرز از مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان

با سلام و احترام

از آنجا که کانون کارشناسان رسمی دادگستری استان البرز علی تامه شماره ۱۴۰۴/۰۲/۱۵۱ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۰۱۵ نسبت به برخی موارد ویرایش پنجم مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان سوالاتی و ابهاماتی را مطرح نموده است ضمن ارسال تصویر نامه یاد شده، پاسخ مصرح و شفاف ابهامات به شرح زیر ارسال می‌گردد. خواهشمند است نسبت به اعلام موارد یاد شده به کانون‌های سراسر کشور دستورالعمل لازم صادر فرمایید.

۱- در ویرایش سوم از مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان در خصوص الزام به نصب وسایل گازسوز با توجه به اینکه نوع خاصی از پکیج برای گروه‌های ساختمانی الزام نشده بود بر اساس دستورالعمل‌های ابلاغی برخی ساختمان‌هایی فاقد دودکش ساختمانی بودند می‌بایست ابتدا پکیج نصب و شماره سریال آن بر روی نقشه درج می‌شد. همچنین نصاب مجاز نیز باید مطابقت شرایط نصب با شرایط مجاز قانونی را کتبا اعلام می‌نمود.

در ویرایش چهارم که در برخی ساختمان‌ها پکیج محفظه احتراق بسته الزام شد، جدای از وجود دودکشی یا عدم وجود آن، در همه مواردی که نوع خاصی از پکیج محفظه احتراق بسته یا چگالشی الزام دارد بایستی پکیج انتخابی برای نصب و شماره سریال آن در نقشه گاز درج شود.

در ویرایش پنجم به صراحت در تبصره ۱و ۲ بند ۱-۸-۶-۱۷ذکر گردیده که نصب پکیج چگالشی و همچنین نصب پکیج در ساختمان‌های فاقد دودکش ساختمانی و درج شماره سریال آن در نقشه گاز الزامی بوده، ضمناً در صورت الزام به وجود پکیج محفظه احتراق بسته در گروه‌های ساختمانی نیز نصب پکیج و درج شماره سریال آن در نقشه گاز الزامی می‌باشد.

۲- در خصوص الزام به نصب کابینت قبل از صدور تاییدیه گاز اعلام می‌دارد از آنجا که کابینت جزء نصبیات ساختمان بوده و یا نظر بهره‌بردار امکان تغییر آن وجود دارد، نصب کابینت جز الزامات قبل از تأییدیه نبوده و توصیه می‌شود با درج حریم اجاق گاز در نقشه، مالک را از وجود الزامات آگاه نمود و در نهایت مسئولیت نصب وسایل گازسوز بر عهده نصاب مجاز است.

۳- در خصوص تاییدیه گاز پیش از پایان کار یا پس از آن اعلام می‌دارد صدور تاییدیه گاز بعد از اتمام عملیات ساختمانی صورت می‌پذیرد و این تاییدیه صرفاً به منزله اتمام عملیات گازرسانی است و مجوزی برای سکونت در ساختمان نمی‌باشد. بدیهی است امکان سکونت در ساختمان پس از تایید تمامی موارد اعم از آسانسور، سیستم‌های اعلام و اطفاء حریق، نصب نرده ها و نهایتاً صدور گواهی پایان‌کار از سوی مرجع صدور پروانه ساختمانی وجود خواهد داشت.

🏗️ (نصب پکیج، تأییدیه گاز) — پاسخ برخی ابهامات مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان

📄 برگرفته از نامه شماره ۴۲۰/۶۵۳۱۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۳۰ دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان

محدودیت در صدور اشتراک گاز برای واحدهایی که موتورخانه آنها فاقد عایق حرارتی است

عدم امکان فعالیت طراحی و نظارت و اجرای سامانه گاز ساختمان توسط مشاوران فاقد صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی

نامه وزارت راه و شهرسازی به مدیر کل راه و شهرسازی استان اصفهان

موضوع :عدم امکان فعالیت طراحی و نظارت و اجرای سامانه گاز ساختمان توسط مشاوران فاقد صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی

عدم امکان استفاده از صلاحیت گاز برای اشخاص حقیقی شاغل در شرکت

دکتر لهون اسدی ( مدیر کل دفتر توسعه مهندسی ساختمان ): دارندگان پروانه اشتغال فقط در یک دفتر مهندسی یا شخص حقوقی می‌توانند از ظرفیت اشتغال خود استفاده کنند و پراکندگی ظرفیت اشتغال در چند محل کار مجاز نمی باشد.

لوله کشی گاز

سیستم گاز رسانی از انشعاب لوله گاز شهری(علمک گاز)، شیر قفل شونده (شیر قفلی )و رگولاتور آغاز شده و پس از ورود به ساختمان و اتصال به کنتور به واحدهای مربوطه هدایت می شود.

محل استقرار علمک و نحوه لوله کشی گاز طبیعی بر روی نمای ساختمان و دیوار محوطه ها به نحوی صورت پذیرد که بالا رفتن و دسترسی به سایر فضاهای ساختمان به ویژه تراس، بالکن و پنجره ها و حیاط از طریق آنها امکان پذیر نباشد.(پیوست لازم الاجراء مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، ضوابط حفاظتی – انتظامی ساختمان‌ها (ویرایش 1403))

ساختمان‌های اداری مشمول ساختمان‌های موضوع تبصره ۱ بخش (ب_۵) زیربند (۱۷_۴_۸_۲) مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان نمی‌باشند.

رگولاتور

وسیله ای برای تنظیم و کاهش فشار گاز لوله اصلی  جهت امکان استفاده از آن در شبکه گازکشی خانگی است.

کنتور

جهت ثبت مقدار گاز مصرفی هر واحد مورد استفاده قرار گرفته و در انواع مختلف g4 تا g100برحسب توان و ظرفیت آن طبقه بندی می گردد.

کلکتور

در صورت تغذیه چند کنتور از یک رگلاتور باید از کلکتور استفاده شود. کلکتور لوله قطوری است که انشعاب اصلی آن متصل شده و سپس با اتصالات استاندارد به هریک از کنتورها منشعب می شود.

اتصالات در لوله کشی گاز

اتصالات به کاررفته در لوله کشی گاز فقط به صورت جوشی مجاز است و استفاده از اتصالات دنده ای در موارد ضروری تنها برای لوله های روکار تا قطر 2 اینچ در صورت تایید مهندس ناظر و رعایت ضوابط بلامانع است.

انتخاب لوله های گازی مناسب

در لوله کشی گاز خانگی استفاده از دو نوع لوله مجاز می باشد:

• در لوله کشی گاز روکار استفاده از لوله های درز دار مجاز می باشد.
• در لوله کشی گاز توکار، استفاده از لوله های مانیسمان بدون درز و نیز لوله های api مجاز می باشد. لوله های api، لوله های درزداری هستند که هم از نوع ورق خاصی تولید شده‌اند و هم دارای تست api می باشند.
• برای لوله کشی توکار یا روکار لوله بدون درز یا درز دار دارای استاندارد ملی شماره ۳۳۶۰ و یا  API5L  و یا  DIN2440  مورد تائید است  .
• برای لوله کشی توکار اتصالات جوشی بدون درز دارای استاندارد ملی شماره ۳۰۷۶ و لوله کشی روکار اتصالات  جوشی درزدار JIS به شماره B2311  و  دنده ای از نوع فولادی دارای استاندارد ملی شماره ۱۷۹۸ مورد تائیداست.
• شیر آلات با آرم استاندارد ریخته گری و نوار از نوع آلتن مورد تائید است .

آیا لوله کشی گاز به وسیله لوله سفید بی‌خطر و ایمن است؟

خیر ،سازمان نظام مهندسی برای لوله کشی گاز  مطابق با قوانین الزام به استفاده  از لوله‌های استاندارد و مخصوص انتقال گاز برای لوله کشی نموده است. مطابق استاندارد ، لوله کشی گاز روکار باید با جوشکاری و اتصالات فولادی استاندارد و لوله کشی گاز توکار باید با عایق کاری و استفاده از لوله مانیسمان و ای پی آی انجام شود.(لوله سفید از جمله اتصالات پلی پروپیلن ( پلیمری ) هستند که با نام اختصاری PP )

ضوابط انتخاب اتصالات جوشی برای لوله کشی گاز توکار

• هر گونه اتصال که در لوله کشی گاز توکار استفاده می گردد، باید از نوع مانیسمان بدون درز باشد.
•  استفاده از اتصالات درزدار داخل کار مجاز نیست.
•  دقت فرمایید که لوله کش گاز، حتی یک قطعه درزدار نیز استفاده نکند.
• کلیه اتصالات جوشی، باید دارای نشان استاندارد باشند.

فواصل استاندارد لوله کشی گاز

• لوله های گاز زير كار (توکار) كه‏ به وسيله مصالح ساختماني روي آن پوشانيده شده‏ است .بايداز لوله هاي آب گرم وسرد وكابل برق حداقل 50 سانتيمتر فاصله داشته‏ باشد . در صورتيكه حفظ فاصله فوق به هر دليل مقدور نباشد بايد بين لوله و ساير سرويسها را بوسيله مواد عايق‏ كننده ‏يا مصالح ساختماني مناسب وامثال آن پر نمود.
• لوله گاز رو کار نبايد با سيم و كابل برق داخلي و خارجي ساختمان تماس داشته باشد . فاصله سيم روكار و كليد و پريز برق با لوله هاي گاز و شيرهاي مربوط به آن بايد حداقل 10 سانتيمتر باشد.

جدول مشخصات استاندارد کنتورهای گاز استان تهران

نکات کلیدی بازرسی و نظارت گاز

ساختمان های بیش از ۸ طبقه مکلف به نصب دستگاه قطع گاز هستند.

1. عدم نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزه و شیر قطع جریان گاز اضافی (فیوز گازی)
   
2. محل نامناسب شیر قطع کن
   

2.اجرای ساپورت بر روی دیوار همسایه ،خلاف مقررات می باشد.

3.استفاده از لوله رابط برای جلوگیری از قرار گرفتن شلنگ گاز در معرض شعله

4.صدمات فیزیکی وارده به لوله گاز

5.عبور لوله های گاز از درز انبساط مجاز نیست

6.قرار گرفتن کنتور در خارج از حریم ملک و اجرای دودکش نامناسب

برخی ممنوعیت های نصب وسایل گاز سوز گرمایشی
بند 17-4-9 مبحث 17 مقررات ملی ساختمان 1403

• نصب بخاری در آپارتمان های مسکونی بیش از سه طبقه که دارای سیستم گرمایش مرکزی یا ثابت می باشد (مانند پکیج و موتورخانه مرکزی ) ممنوع است.
• نصب بخاری دیواری در اتاق خواب مجاز نیست.
• استفاده از روشنایی گازسوز در کلیه گروه های ساختمانی ممنوع است.
• استفاده از شومینه به عنوان تنها دستگاه گرمایشی ممنوع بوده و همچنین نصب شومینه در اتاق خواب مجاز نیست.
• استفاده از شومینه در ساختمان های آپارتمانی اعم از مسکونی و عمومی ممنوع می باشد.

حداقل فواصل مورد نیاز نصب وسایل گاز سوز

مبحث 17 مقررات ملی ساختمان (1403)جدول 17-4-1

محل نصب شیر مصرف برخی از دستگاه های  گاز سوز متداول

مبحث 17 مقررات ملی ساختمان (1403) جدول 17-4-8

آخرین ویرایش: 1405/08/03

شماره ویرایش: دوم

بیشتر بدانیم:

1. فرم ها و چک لیست های ضروری برای مهندسین ناظر، طراح و مجری
2. محاسبات سرانگشتی ویژه مهندسین عمران