برای ساخت هر المان بتنی مطابق با آنچه مهندس محاسب از لحاظ بعد و شکل هندسی در نظر گرفته است باید قالب آن را که از هر نظر مناسب باشد تهیه شود.
قالب ها بین35 تا 60 درصد مخارج هر اسکلت بتنی را به خود اختصاص می دهد.
مواردی که بتن موجب فشار بر قالب می شود:
- سرعت بتن ریزی در قالب
- دمای بتن
- وزن مخصوص بتن
- روش متراکم کردن بتن
- ارتفاع بتن ریزی
عواملی که بتن موجب افزایش فشار بر قالب می شود:
- لرزاننده سطحی
- استفاده از سیمان منبسط شونده
- بارکارگران
- وزن قالب بندی
- ابزار و تجهیزات قالب بندی
مواردی قابل اهمیت در قالب ها:
- ایستایی
به طوری که قالب می بایست تا قبل از سفت شدن بتن: 1.وزن بتن2. وزن میله گردهای موجود در بتن 3.وزن کارگران 4.وزن ابزار و تجهیزات را تحمل نماید. - دوام قالب
استفاده چندین بار از قالب بتن
انواع قالب بتن:
- قالب آجری:
کاربرد:
پی سازی ساختمان های معمولیعرض قالب بندی ها به شکل زیر است:- قالب بندی های نیم آجره: عرض ۱۰ تا ۱۱ سانتی متر
- قالب بندی های یک آجره: عرض ۲۰ تا ۲۲ سانتی متر
مزایا:
الف)به گودبرداری نیاز ندارد.
ب)سرعت اجرای خوب است.
پ)به علت چسبندگی قالب آجری به شالوده ضخامت شالوده بیشتر و در نتیجه ظرفیت باربری شالوده افزایش می یابد.
ت)قیمت تمام شده آن نسبت به دیگر قالب ها کمتر است.
ث)شالوده در برابر عوامل مخرب نسبتا محفوظ است.
معایب:
الف)پس از چیدمان امکان به هم خوردن قالب و تغییر در ابعاد و اندازه های آن وجود ندارد.
ب)نمی توان روی قسمت های که فاقد کیفیت مناسب هستند کنترلی انجام داد.
پ)یکبار مصرف هستند.
- قالب چوبی:
مزایا:
الف)مقاومت نسبتا خوبی دارد.
ب)سبک وزن هستند.
پ)قابلیت اتصال به صورت ساده و طویل شدن با استفاده از میخ و پیچ را دارند.
ت)عایق حرارت هستند.
ث)هزینه کمتری دارند.
ج)چندین بار قابل استفاده هستند.
معایب:
الف)تکرار پذیری کم (10مرتبه)
- قالب فلزی:
کاربرد:
نیاز به مقاومت بیشتر قالب یا حجم زیاد کار وتنوع سطوح وابعاد کم
مزایا:
الف)سرعت بالای اجرا
ب)سطوح صاف بتن ریزی
پ)مقاومت بالا
ت)مقاوم در برابر آتش سوزی
ث)امکان تغییر در ظرفیت و مقاومت
معایب:
الف)عایق حرارت نیستند و تبادل گرمایی بالا دارند.
ب)بهای اولیه آن بالا می باشد.
- قالب هایی از جنس مواد شیمیایی (فایبر گلاس و پلی اتیلن):
کاربرد:
قسمت بدنه قالب
مزایا:
الف)فوق العاده سبک هستند.
ب)نفوذ ناپذیر هستند.
پ)سرعت بالای اجرا
- قالب های لغزنده (moving form):
کاربرد:
این قالب عموما هیدرولیک بوده و بتن ریزی یکنواخت در ارتفاع یا در سطح افقی از آنها استفاده می شود و با تنظیم سرعت حرکت قالب های لغزنده می توان بتن ریزی بعضی از سازه های بتنی را به صورت پیوسته انجام داد.
انواع:
الف)قالب های لغزنده قایم: برای سازه های قایم :سیلوها، تاسیسات ذخیره سازی مواد، هسته های مقاوم -دیوار برشی، دودکش ها،برج های مخابراتی، مراقبت و….
ب)قالب های لغزنده افقی: در کارهای نظیر پوشش تونل ها لوله های آب کانال های زهکشی از قطعات پیش ساخته روکش کانال ها و…استفاده می شود.
- قالب های پیش آکنده:
قالب ها بایستی به نحوی قرارگیرند که دوغاب تزریقی و سایر نیروهای وارده را تحمل نماید و بتواند هوا را تخلیه کند و دوغاب باید هوای اطراف سنگدانه ها را بیرون رانده و خودجای آن را بگیرد.
- قالب های ماندگار:
قالب هایی هستند که در جای خود باقی می مانندو ممکن است جزیی از سازه ساختمان باقی بماند و در زمان بتن ریزی و عمل آوری نباید دچار تغییر شکل افتادگی بیش از حد مجاز باشد.
آخرین ویرایش: 1399/05/06
شماره ویرایش: دوم
بیشتر بدانیم:
- سیستم های نوین ساختمانی با قالب های ماندگار ICF
- فرم ها و چک لیست هاي ضروري براي مهندسین ناظر ،طراح و مجری
- محاسبات سرانگشتی ویژه مهندسین عمران
- مشاوره مهندس ناظر
