آزمایش های بتن خود تراکم
- آزمایش جریان اسلامپ بتن خود متراکم
- آزمایش حلقه J
آزمایش حلقه j
ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺘﻦ ﺧﻮدﺗﺮاﻛﻢ در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ آرﻣﺎﺗﻮر ﻓﻮﻻدی اﺳﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻫﻤﮕﻨﻲ ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﺪ و در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺮﻳﺎن ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﺘﻦ، ﺳﻨﮕﺪاﻧﻪ ﻧﺒﺎید از مخلوط بتنی جدا شوند. آزمایش حلقه j در واقع شبیه سازی عبور بتن از میان آرماتور است و به منظور بررسی قابلیت عبور به کار برده می شود.
در این آزمایش، زمان رسیدن بتن به قطر 50 سانتی متر و قطر نهایی بتن با آزمایش جریان اسلامپ مقایسه می شوند. بازشدگی بتن در آزمایش حلقه j نشان دهنده توانایی عبور بتن از بین میلگردهاست. هرچه مقدار بازشدگی بیشتر باشد، به این معنی است که بتن خودتراکم تا مسافت بیشتری می تواند تحت اثر وزن خود، از بین میلگردها عبور کند و سریعتر می تواند قالب بتن با میلگردهای متراکم را پر کند. تفاوت بین جریان اسلامپ با حلقه j و جریان اسلامپ غیرمقید می تواند نشان دهنده درجه عبور بتن از بین آرماتورها باشد.
مطابق استاندارد illinoise ، برای اندازه گیری توانایی عبور بتن خودتراکم با استفاده از حلقه j و مخروط اسلامپ، از جدول استفاده می شود.
| تفاوت بین جریان اسلامپ با حلقه j و جریان اسلامپ غیر مقید (میلی متر) | درجه عبور | ملاحظات |
| 0-25 | 0 | توانایی عبور زیاد |
| 25-50 | 1 | توانایی عبور متوسط |
| >50 | 2 | توانایی عبور کم |
آزمایش جریان اسلامپ بتن خود تراکم
آزمایش جریان اسلامپ که در شکل زیر نشان نشان داده شده است، از متداول ترین آزمایش های بتن خود تراکم است که نخستین بار در کشور ژاپن برای بررسی کارایی
بتن های اجرا شده در زیر آب مورد استفاده قرار گرفت. هدف از این آزمایش تعیین قابلیت جاری شدن بتن تازه، تحت اثر وزن خود بدون هیچ قیدی جز اصطکاک صفحه جریان است.
در آزمایش جریان اسلامپ قطر دایره ایجاد شده بعد از بلندکردن مخروط که به جریان اسلامپ معروف است به عنوان معیاری برای روانی بتن اندازه گیری می شود و زمان رسیدن بتن به قطر 50 سانتیمتر T50 نیز، به عنوان معیاری از ویسکوزیته بتن است.
استاندارد این آزمایش مطابق با ASTM C1611 است. در صورت استفاده از قیف با قرار دادن آن روی مخروط آبرام و ایستادن بر روی جاپاهای مخصوص مخروط، اطمینان حاصل می شود که بتن نمی تواند از زیر مخروط عبور کند.
بایستی داخل مخروط تمیز و مرطوب شود و حدود 6 لیتر بتن در آن ریخته شود و سپس مخروط مطابق شکل به صورت عمودی و با سرعت ثابت بالا آورده شود تا بتن بر روی صفحه پخش شود.
اگر زمان T50 مورد نظر باشد، لازم است بلافاصله بعد از بلندکردن مخروط زمان رسیدن بتن به قطر 50 سانتیمتر اندازه گیری شود. علاوه بر اندازه گیری زمان T50 قطر دایره ای که بعد از پخش شدن ایجاد می شود نیز اندازه گرفته می شود. بر همین اساس قطر نهایی به صورت میانگین 2 قطر عمود بر هم به طوری که یکی از دو قطر حداکثر قطر ممکن باشد اندازه گیری می شود.
قطر نهایی بتن نشان دهنده تنش تسلیم بتن تازه و معیار سنجش قابلیت پرکنندگی بتن تازه است، به طوری که اگر میانگین دو قطر کمتر از 55 سانتیمتر باشد، تنش تسلیم بتن زیاد و کارپذیری آن کم است. در صورتی که این مقدار بیش از 85 سانتی متر باشد ویسکوزیته خمیری کم بوده و احتمال ناپایداری وجود دارد.
مدت زمان رسیدن به قطر 50 سانتی متر، T50 نیز معیاری برای ویسکوزیته خمیری بتن است. برخی از محققان معتقدند که از T50 نمی توان مستقیماً برای محاسبه ویسکوزیته استفاده کرد. برای مثال، با افزایش جریان اسلامپ، T50 کمتر خواهد بود، حتی اگر ویسکوزیته بتن ثابت باشد. بر همین اساس این محققان معتقدند فقط در صورتی که جریان اسلامپ نمونه ها ثابت باشد، می توان از T50 در ارزیابی بتن های با ویسکوزیته مختلف استفاده کرد.
Efnarc زمان رسیدن به قطر 50 سانتی متر را بین 3 تا 7 ثانیه برای کاربردهای مهندسی متداول و بین 2 تا 5 ثانیه برای کاربردهای سازه های بلند قابل قبول می داند. انجمن مهندسان عمران ژاپن حداقل قطر قابل قبول جریان اسلامپ را برای بتن خودتراکم 600 میلی متر بیان میکند. این مؤسسه همچنین زمان رسیدن بتن خودتراکم تازه به قطر 500 میلی متر را بین 3 تا 15 ثانیه قابل قبول می داند.
آزمایش جریان اسلامپ به دلیل سادگی اجرا، برای تعیین کارپذیری بتن خودتراکم بسیار متداول است. این آزمایش اگرچه اطلاعاتی در مورد چگونگی عبور بتن از بین آرماتورها به دست نمیدهد، اما ممکن است به صورت کیفی مقاومت بتن در برابر انسداد را مشخص کند.
هرچند T50 معیاری برای سنجش ویسکوزیته است، ولی باید دقت کرد که این امر در صورتی درست است که جریان اسلامپ نمونه ها یکسان باشد. در واقع نمی توان مستقیما از T50 برای محاسبه ویسکوزیته استفاده کرد.
آخرین ویرایش: 1401/01/31
شماره ویرایش: دوم
